دندان‌قروچه (Bruxism) یا ساییدن و فشردن دندان‌ها، اختلالی شایع است که ۸ تا ۳۱ درصد جمعیت را درگیر می‌کند. این حالت می‌تواند در خواب یا بیداری رخ دهد و باعث درد فک، سردرد، فرسایش دندان، حساسیت دندانی و حتی آسیب مفصل گیجگاهی-فکی (TMJ) شود. در کلینیک فیزیوتراپی هویزه، درمان تخصصی این شرایط ارائه می‌شود.
علل دندان‌قروچه
علل دندان‌قروچه چندوجهی است: استرس و اضطراب (شایع‌ترین علت)، ناهنجاری دندانی (مال‌اکلوژن)، خواب نامناسب، مصرف بیش از حد کافئین یا الکل، سیگار، برخی داروها (انتیدپرسان‌های SSRI)، بیماری‌هایی مانند پارکینسون، و اختلالات خواب مانند آپنه خواب. در بسیاری از بیماران، دندان‌قروچه واکنشی ناخودآگاه به استرس روزانه است.
علائم اختلال TMJ
علائم اختلال مفصل فکی شامل: درد فک یا صورت، سفتی عضلات جویدن، صدای کلیک یا تق در هنگام باز و بسته کردن دهان، محدودیت باز شدن دهان، درد هنگام جویدن، سردرد (مخصوصاً در ناحیه شقیقه)، درد گردن و شانه، درد گوش (بدون عفونت)، و فرسایش دندان‌ها. در موارد شدید، قفل شدن فک ممکن است رخ دهد. در کلینیک هویزه، ارزیابی تخصصی TMJ انجام می‌شود.
ارزیابی فیزیوتراپی
ارزیابی فیزیوتراپی در کلینیک هویزه شامل: بررسی تاریخچه پزشکی، ارزیابی دامنه حرکتی فک (باز شدن دهان، حرکت به sides)، ارزیابی عضلات جویدن (ماستر، تمپورالیس، پتریگوئید)، ارزیابی مفصل TMJ (صدا، حساسیت، حرکت)، ارزیابی فرم بدن (سر به جلو، گردن)، ارزیابی دندان‌ها (فرسایش، حساسیت)، و ارزیابی استرس. در صورت نیاز، به متخصص دندانپزشکی یا روانشناس ارجاع داده می‌شود.
درمان‌های دست‌درمانی
در کلینیک هویزه، درمان‌های دست‌درمانی شامل: ماساژ عضلات جویدن (ماستر، تمپورالیس)، ماساژ عضلات گردن و شانه، موبیلیزاسیون مفصل TMJ (حرکات ملایم مفصل)، تکنیک‌های رهاسازی میوفاسیال (MFR)، کشش عضلات گردن، و مانیپولاسیون cervical (در صورت نیاز). این درمان‌ها به کاهش درد، افزایش دامنه حرکتی و رهاسازی تنش عضلانی کمک می‌کنند.
تمرینات خانگی فک
تمرینات خانگی برای کاهش علائم: ۱