تشخیص «پارگی رتاتور کاف» اغلب بیماران را به ترس از جراحی میاندازد، اما تحقیقات نشان میدهد بیش از ۶۰ درصد پارگیهای جزئی و حتی برخی پارگیهای کامل، با برنامه منظم فیزیوتراپی محافظهکارانه بهبود مییابند. در کلینیک فیزیوتراپی هویزه، برنامه درمانی مرحلهبهمرحلهای برای هر بیمار طراحی میشود.
چه پارگیهایی قابل درمان محافظهکارانه است؟
پارگیهای جزئی (Partial Thickness)، پارگیهای کامل بدون علامت در بیماران مسن، پارگیهای مزمن در بیماران غیرفعال، و پارگیهای ناشی از تحلیل عضلانی تدریجی (Degenerative Tears) کاندیدای اولیه درمان محافظهکارانه هستند. در مقابل، پارگی حاد در بیمار جوان فعال، پارگی بزرگ با تحلیل چربی عضله و پارگیهای همراه با دررفتگی شانه نیاز به جراحی دارند.
مرحله ۱ — کنترل درد و التهاب (هفته ۱-۲)
هدف اولیه کاهش درد است تا بیمار بتواند تمرینات را شروع کند. استراحت نسبی، پرهیز از فعالیتهای بالای سر و دور از بدن، یخدرمانی ۳ تا ۴ بار در روز به مدت ۱۵ دقیقه، TENS، اولتراسوند درمانی و لیزر کمتوان برای کاهش التهاب استفاده میشوند. در این مرحله تمرینات Isometric چهارسر و چرخش خارجی شانه بدون حرکت مفصل شروع میشود.
مرحله ۲ — بازیابی دامنه حرکتی (هفته ۳-۶)
با کاهش درد، تمرینات دامنه حرکتی فعال و فعال با کمک آغاز میشود. آونگ شانه (Codman's Pendulum)، بالا بردن دست در صفحه اسکاپولار با کمک دست دیگر، کشش ملایم کپسول خلفی و تمرینات تحرک کتف انجام میشوند. هدف دستیابی به دامنه حرکتی کامل بدون درد است.
مرحله ۳ — تقویت عضلات (هفته ۷-۱۲)
این مرحله، قلب برنامه توانبخشی است. تقویت عضلات رتاتور کاف (Supraspinatus، Infraspinatus، Teres Minor، Subscapularis) با کش مقاومتی، تمرینات جداگانه برای هر عضله، تمرینات کتف (Scapular Stabilization) مانند فشردن کتفها،wall slide و روئینگ با کش، و تمرینات هسته مرکزی انجام میشوند. تمرینات پلاتیک و کششی برای بازیابی انعطافپذیری نیز افزوده میشوند.
مرحله ۴ — بازگشت به فعالیت (هفته ۱۳-۱۶)
در این مرحله، تمرینات ورزشی اختصاصی، تمرینات قدرت انفجاری، پرتاب، و الگوهای حرکتی ورزشی بیمار بازسازی میشوند. در ورزشکاران، آزمون بازگشت به ورزش (Return-to-Sport Test) انجام میشود تا اطمینان حاصل شود بازگشت ایمن است. ادامه تمرینات تقویتی برای جلوگیری از عود ضروری است.
چه زمانی جراحی ضروری است؟
اگر پس از ۱۲ هفته درمان محافظهکارانه منظم، درد شدید باقی مانده، قدرت عضلانی بازنگشته، علامت Painful Arc یا Drop Arm Test مثبت باشد، یا در MRI تحلیل چربی عضله (Goutallier Grade ۳ یا ۴) دیده شود، ارجاع به جراح ارتوپد ضروری است. در کلینیک هویزه، ارزیابی پیشرفت هر ۴ هفته یکبار انجام میشود.
توجه: این راهنما جایگزین ارزیابی پزشکی نیست. در کلینیک هویزه، ارزیابی تخصصی شانه با اولتراسوند در دسترس است. برای رزرو نوبت با ۰۹۱۲۳۲۱۳۰۸۶ تماس بگیرید.