سرگیجه گردنی (Cervicogenic Dizziness) اختلالی است که در آن حس گیجی، عدم تعادل یا سرگیجه ناشی از اختلال در مفاصل بالای گردن (C0-C3)، عضلات عمقی گردن یا گیرنده‌های عصبی این ناحیه رخ می‌دهد. این نوع سرگیجه با سرگیجه وستیبولار (مانند BPPV) یا میگرن متفاوت است و اغلب با درد و سفتی گردن همراه می‌شود. در کلینیک فیزیوتراپی هویزه، ارزیابی تخصصی تمایز این حالات را امکان‌پذیر می‌کند.
علل اصلی سرگیجه گردنی
آسیب شلاق گردن (Whiplash)، آرتروز مفاصل فاست گردن بالا، اختلال مفصل اطلس-اکسیس (C0-C1)، ضعف عضلات عمقی گردن، اختلالات فرم بدن مانند Forward Head Posture، التهاب کپسول مفصلی، تروما به سر و گردن، فعالیت‌های تکراری مانند رانندگی طولانی یا کار با رایانه، و استرس مزمن که منجر به افزایش تنش عضلانی گردن می‌شود. در بسیاری از بیماران، ترکیبی از این عوامل وجود دارد.
علائم و تفاوت با سرگیجه‌های دیگر
حس عدم تعادل، گیجی، احساس سنگینی سر، تاری خفیف دید و گاهی حالت تهوع همراه با درد و سفتی گردن. برخلاف BPPV، سرگیجه موقعیتی شدید (مثل غلتیدن در تخت) معمولاً وجود ندارد. برخلاف میگرن، علائم عصبی پیش‌رونده نداریم. علائم با حرکت گردن، نشستن طولانی یا کار با رایانه تشدید و با استراحت ملایم گردن کاهش می‌یابد. تاریخچه تروما یا آسیب گردن در بسیاری از بیماران وجود دارد.
تشخیص با تست‌های بالینی
تشخیص سرگیجه گردنی تشخیصی استثنایی است؛ یعنی ابتدا باید علل وستیبولار، نورولوژیک و قلبی-عروقی رد شوند. تست‌های کلیدی شامل Smooth Pursuit Neck Torsion Test (SPNT)، Head Impulse Test، Dix- Hallpike و ارزیابی مفاصل بالای گردن با Palpation و Passive Accessory Movements است. در کلینیک هویزه، در صورت نیاز هماهنگی با متخصص مغز و اعصاب انجام می‌شود. تصویربرداری معمولاً طبیعی است اما برای رد علل جدی‌تر ضروری است.
درمان فیزیوتراپی سرگیجه گردنی
درمان شامل چند بخش است: ۱