با افزایش استفاده از گوشی‌های هوشمند، نوع جدیدی از آسیب‌های عضلانی- اسکلتی ظاهر شده است که به «سندرم شست پیامکی» (Texting Thumb) معروف است. این آسیب در واقع التهاب غلاف تاندون‌های ابداکشن طولانی و اکستانسور کوتاه شست (De Quervain's Tenosynovitis) است که در اثر حرکت‌های تکراری شست هنگام تایپ روی صفحه لمسی به‌وجود می‌آید.
در کلینیک فیزیوتراپی هویزه، تعداد مراجعات به‌دلیل درد شست ناشی از موبایل در سال‌های اخیر به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. در این مقاله، علل، علائم، درمان و راه‌های پیشگیری از این آسیب را معرفی می‌کنیم.
علائم Texting Thumb
درد در پایه شست که به سمت مچ و ساعد کشیده می‌شود، تورم موضعی، احساس «قاپ‌زدن» یا «تق‌تق» هنگام حرکت شست، ضعف در گرفتن اجسام، و درد هنگام باز کردن در، چرخاندن کلید یا بالا بردن کودک. آزمون فینکل‌اشتاین (Finkelstein Test) در معاینه بالینی مثبت است که در آن شست داخل کف دست قرار می‌گیرد و مچ به سمت انگشت کوچک مایل می‌شود، در سمت شست درد شدید ایجاد می‌کند.
علل و عوامل خطر
استفاده بیش از ۴ ساعت در روز از موبایل، تایپ سریع با یک شست، نگه‌داشتن موبایل بزرگ با یک دست، و استفاده از موبایل در حالت خوابیده از علل اصلی هستند. زنان ۶ تا ۸ برابر بیشتر از مردان دچار این آسیب می‌شوند که احتمالاً به دلیل آناتومی لاغرتر تاندون و عوامل هورمونی است. مادران شیرده و افرادی که کارشان نیازمند تایپ زیاد است، در گروه خطر بالاتری هستند.
درمان غیرجراحی
استراحت از فعالیت محرک (کاهش استفاده از موبایل)، استفاده از اسپلینت مچ- شست (Thumb Spica Splint) برای ۳ تا ۶ هفته، مصرف داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) و استفاده از یخ موضعی. در کلینیک هویزه، تکنیک‌های دست‌درمانی (MFR، Cross-Friction Massage)، اولتراسوند درمانی، لیزر کم‌توان (LLLT) و تحریک الکتریکی (TENS) برای کاهش التهاب و درد استفاده می‌شود.
تمرینات تقویتی و کششی
تمرینات کششی شست: کشش ملایم شست به سمت عقب و پایین، نگه‌داشتن ۱۵ تا ۳۰ ثانیه، ۳ بار در روز. تقویت عضلات ابداکشن شست با کش مقاومتی سبک، ۳ ست ۱۰ تکراری. تقویت گیره‌دست با توپ اسکوئز، ۳ ست ۱۵ تکراری. تمرینات انعطاف‌پذیری مچ با حرکات چرخشی ملایم. در کلینیک هویزه، تمرینات پیشرفته با دستگاه بیوفیدبک برای بازآموزی عضلانی ارائه می‌شود.
راه‌های پیشگیری
استفاده از دو شست به‌جای یک شست، نگه‌داشتن موبایل با دو دست، استفاده از قاب ضدلغزش، فعال‌کردن قابلیت Voice-to-Text، استفاده از استند موبایل هنگام مشاهده ویدیو، و رعایت قانون ۲۰-۲۰ (هر ۲۰ دقیقه استفاده، ۲۰ ثانیه استراحت و کشش شست). همچنین، تایپ سبک‌تر و عدم فشار دادن شدید صفحه لمسی توصیه می‌شود.
توجه: اگر درد شست با بی‌حسی انگشتان همراه است یا پس از ۲ هفته درمان محافظه‌کارانه بهبود نیافته، نیاز به ارزیابی تخصصی توسط فیزیوتراپیست یا متخصص ارتوپد دست است. در موارد مزمن و مقاوم، تزریق کورتون یا جراحی آزادسازی ممکن است ضروری باشد.