پس از یک آسیب یا جراحی، یکی از مهم‌ترین اهداف بیمار بازگشت سریع به فعالیت‌های روزمره است: کار، خانه‌داری، رانندگی، مراقبت از کودکان، ورزش و تفریح. اما بازگشت بیش از حد زودهنگام می‌تواند باعث عود آسیب، مزمن شدن درد و حتی نیاز به جراحی مجدد شود. از سوی دیگر، محدودیت بیش از حد نیز باعث تحلیل عضلانی، کاهش اعتمادبه‌نفس و بروز افسردگی می‌شود.
در کلینیک فیزیوتراپی هویزه، فرایند بازگشت به فعالیت به‌صورت گام‌به‌گام و شخصی‌سازی‌شده طراحی می‌شود. در این مقاله، اصول کلی و مراحل اصلی این فرایند را مرور می‌کنیم.
اصل اول: درک فازهای بهبود
بهبود پس از آسیب در سه فاز اصلی انجام می‌شود. فاز حاد (۰ تا ۷ روز): التهاب، ورم و درد حاد. هدف اصلی کنترل علائم با استراحت، یخ‌درمانی، بالا نگه‌داشتن عضو آسیب‌دیده و در صورت لزوم دارو است. فاز ترمیم (روز ۷ تا هفته ۶): بافت آسیب‌دیده در حال ترمیم است. حرکات ملایم دامنه حرکتی و تمرینات ایزومتریک ملایم آغاز می‌شود. فاز بازسازی (هفته ۶ تا ماه ۶): بافت ترمیم‌شده در حال قوی‌تر شدن و بازسازمان‌دهی است. تمرکز بر تقویت تدریجی، تمرینات عملکردی و بازگشت به فعالیت‌های پیچیده.
اصل دوم: معیارهای عبور از هر مرحله
پیش از عبور به مرحله بعد، باید معیارهای مشخصی برآورده شوند. این معیارها شامل: دامنه حرکتی کامل یا نزدیک به کامل، بدون درد در حرکات روزمره، بدون ورم پس از فعالیت، قدرت عضلانی حداقل ۸۰ درصد سمت سالم، توانایی راه رفتن بدون لنگی، تعادل مناسب روی یک پا به مدت ۱۰ ثانیه. عبور زودهنگام از این معیارها، خطر عود را افزایش می‌دهد.
مراحل بازگشت به فعالیت روزمره
۱