در حوزه سلامت ستون فقرات و فرم بدن، باورهای غلط زیادی وجود دارد که سال‌ها در فرهنگ عمومی تثبیت شده‌اند. این باورها گاهی منجر به ترس بی‌دلیل، پرهیز از فعالیت‌های سالم، یا تمرکز بر تمرینات نادرست می‌شوند. در کلینیک فیزیوتراپی هویزه، با بیماران زیادی مواجه می‌شویم که بر اساس باورهای غلط زندگی می‌کنند. در این مقاله، ۶ باور رایج را از منظر علمی بررسی می‌کنیم.
باور ۱: «نشستن صلیب‌شکل به زانو آسیب می‌زند»
این باور کاملاً غلط است. مطالعات گسترده نشان داده‌اند نشستن به‌صورت صلیب‌شکل (صلیب پا) هیچ آسیب پایداری به زانو یا مچ نمی‌زند. در واقع، این حالت برای بسیاری از افراد راحت‌تر است و حتی می‌تواند به کاهش فشار روی دیسک کمری کمک کند. مشکل زمانی ایجاد می‌شود که این حالت برای مدت طولانی نگه داشته شود و باعث سفتی مفصل لگن شود؛ اما خودِ نشستن به این شکل مضر نیست. توصیه: هر ۳۰ تا ۴۵ دقیقه وضعیت را تغییر دهید.
باور ۲: «خم شدن کمر همیشه خطرناک است»
خم شدن کمری به‌صورت طبیعی، حرکتی است که ستون فقرات انسان برای آن طراحی شده است. مشکل فقط زمانی است که با وزن سنگین همراه باشد یا با فرم نادرست انجام شود. مطالعات دکتر استوارت مک‌گیل نشان می‌دهد که خم کردن کمری برای بلند کردن اجسام سبک (زیر ۱۰ کیلوگرم) کاملاً بی‌خطر است. برای اجسام سنگین‌تر، تکنیک Hip Hinge (خم شدن از لگن با حفظ ستون فقرات خنثی) توصیه می‌شود.
باور ۳: «اگر صاف بنشینم، کمردرد از بین می‌رود»
نشستن صاف ایده‌آل به معنای «ستون فقرات کاملاً راست» نیست، بلکه به معنای حفظ منحنی‌های طبیعی ستون فقرات است. حتی بهترین وضعیت نشستن، اگر ساعت‌ها حفظ شود، باعث درد می‌شود. کلید سلامت، حرکت و تغییر وضعیت مکرر است. توصیه ما در هویزه: هر ۳۰ تا ۴۵ دقیقه از جا بلند شوید، چند قدم راه بروید و حرکات کششی ملایم انجام دهید. هیچ وضعیت بی‌نقصی وجود ندارد؛ بهترین وضعیت، وضعیت بعدی است.
باور ۴: «اسکولیوز همیشه نیاز به جراحی دارد»
اکثر موارد اسکولیوز خفیف (زیر ۲۰ درجه) نیازی به جراحی ندارند و با فیزیوتراپی تخصصی (روش Schroth) قابل کنترل هستند. حتی اسکولیوز متوسط (۲۰ تا ۴۰ درجه) اغلب با کرست بستن و تمرینات قابل مدیریت است. جراحی فقط برای زاویه‌های بالای ۴۵ تا ۵۰ درجه یا موارد پیشرونده توصیه می‌شود. تشخیص زودهنگام در کودکی و نوجوانی بسیار مهم است.
باور ۵: «کمر دردناک یعنی دیسک لغزیده»
بیش از ۸۵ درصد کمردرد‌ها غیرخاص (Nonspecific) هستند و علت مشخصه‌ای مانند دیسک ندارند. علت شایع، اختلال عملکرد عضلات، مفاصل فاست یا لیگامان‌هاست. حتی اگر MRI دیسک نشان دهد، در بسیاری از افراد بدون علامت نیز دیسک موجود است (در سنین ۴۰ تا ۵۰ سالگی، حدود ۵۰ درصد افراد بدون علامت دیسک در MRI دارند). تصویربرداری فقط با همبستگی علائم بالینی ارزش تشخیصی دارد.
باور ۶: «کشش همیشه مفید است»
کشش عضلات کوتاه‌شده مفید است، اما کشش عضلات ضعیف یا بیش‌از حد بلند می‌تواند مشکل را بدتر کند. در فرم سر به جلو، عضلات سینه‌ای کوتاه و عضلات پشت شانه ضعیف و بلند هستند؛ کشش عضلات ضعیف، آنها را ضعیف‌تر می‌کند. ارزیابی توسط فیزیوتراپیست قبل از شروع هر برنامه کشش ضروری است.
فرم بدن و سلامت ستون فقرات، موضوعی پیچیده و فردی است. توصیه عمومی بدون ارزیابی، ممکن است گمراه‌کننده باشد. برای دریافت برنامه شخصی، با کلینیک هویزه به شماره ۰۹۱۲۳۲۱۳۰۸۶ تماس بگیرید.