آیا تا به حال دقت کرده‌اید وقتی خسته یا غمگین هستید، شانه‌ها به جلو و سر پایین می‌رود، و وقتی شاد و پرانرژی هستید، قامت صاف‌تر و سر بالاتر است؟ این ارتباط دوسویه بین بدن و روان، موضوعی است که در سال‌های اخیر توجه پژوهشگران بسیاری را به خود جلب کرده است. وضعیت بدن ما نه‌تنها بازتاب وضعیت روانی ماست، بلکه می‌تواند خود عامل تغییر خلق‌وخو نیز باشد.
در کلینیک فیزیوتراپی هویزه، در ارزیابی بیماران دارای درد مزمن و اختلالات قامتی، به ابعاد روانی-تنی نیز توجه می‌کنیم. در این مقاله، شواهد علمی این رابطه و کاربردهای عملی آن را مرور می‌کنیم.
شواهد علمی: بدن به روان چه می‌گوید؟
مطالعه معروف Amy Cuddy در دانشگاه هاروارد نشان داد که فقط دو دقیقه ایستادن در فرم قدرتمند (Power Pose: دست‌ها روی کمر، سینه باز، سر بالا) باعث افزایش تستوسترون (هورمون اعتمادبه‌نفس) و کاهش کورتیزول (هورمون استرس) می‌شود. اگرچه برخی از نتایج این مطالعه بحث‌برانگیز بوده، اما مطالعات بعدی تأیید کرده‌اند که وضعیت بدن باز و صاف، احساس قدرت و اعتمادبه‌نفس را افزایش می‌دهد.
مطالعات دیگر نشان داده‌اند که نشستن خمیده با سر به جلو، با احساس افسردگی، خستگی و کاهش عزت‌نفس همراه است. در بیماران دارای افسردگی خفیف تا متوسط، اصلاح وضعیت بدن می‌تواند به‌عنوان مداخله مکمل در کنار درمان روان‌شناختی مؤثر باشد.
مکانیسم‌های زیستی ارتباط بدن و روان
۱