خستگی چشم هنگام کار با رایانه (Computer Vision Syndrome) یکی از شایع‌ترین علائم در میان کارمندان است، اما کمتر کسی می‌داند که نور نامناسب محیط کار می‌تواند علاوه بر چشم، باعث سردرد، خستگی عضلات گردن و شانه و حتی کمردرد شود. در کلینیک فیزیوتراپی هویزه، ارزیابی ارگونومی محیط کار شامل بررسی نور نیز هست.
چرا نور اهمیت دارد؟
چشم انسان برای نور طبیعی طراحی شده است. وقتی ساعت‌ها به مانیتور با نور مصنوعی خیره می‌شویم، عضلات داخل چشم خسته می‌شوند، پلک زدن کاهش می‌یابد (از ۱۵ بار در دقیقه به ۵ بار) و خشکی چشم ایجاد می‌شود. در عین حال، برای جبران تاری دید، بیمار ناخودآگاه سر را به جلو می‌برد و گردن‌درد و سردرد تنشی ایجاد می‌کند.
قانون ۲۰-۲۰-۲۰
هر ۲۰ دقیقه، به مدت ۲۰ ثانیه، به فاصله‌ای حداقل ۲۰ فوت (حدود ۶ متر) نگاه کنید. این قانون ساده، عضلات چشم را استراحت می‌دهد، پلک زدن را به حالت طبیعی برمی‌گرداند و خشکی چشم را کاهش می‌دهد. در کنار آن، استفاده از قطره اشک مصنوعی بدون مواد نگهدارنده برای کاربران رایانه توصیه می‌شود.
روشنایی ایده‌آل محیط کار
نور محیط باید بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ لوکس باشد (با اپلیکیشن‌های اندازه‌گیری نور گوشی قابل بررسی). پرهیز از تابش مستقیم نور به مانیتور یا چشم بسیار مهم است. منبع نور اصلی باید در کنار مانیتور باشد، نه روبروی آن یا پشت آن. نور پس‌زمینه نباید بیش از ۳ برابر روشن‌تر یا کمتر از مانیتور باشد تا کنتراست طاقت‌فرسا نباشد.
رنگ نور و دمای رنگی
نور سفید با دمای رنگی ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ کلوین برای کار روزانه مناسب است. نور گرم‌تر (۳۰۰۰ کلوین) برای عصرها آرامش‌بخش‌تر است و خواب را بهتر می‌کند. استفاده از مانیتور با فیلتر نور آبی (Night Light یا f.lux) در ساعت‌های پایانی روز، ترشح ملاتونین را مختل نمی‌کند و خواب بهتری رقم می‌زند.
جلوگیری از بازتاب نور
مانیتور نباید روبه‌روی پنجره یا چراغ سقفی باشد. اگر امکان‌پذیر نیست، استفاده از فیلتر ضد انعکاس (Anti-Glare) روی مانیتور و نصب پرده عمودی یا کرکره‌ای برای کنترل نور روز توصیه می‌شود. زاویه مانیتور باید ۱۰ تا ۲۰ درجه پایین‌تر از سطح چشم باشد.
علائم هشدار
اگر خستگی چشم با سردرد مکرر، تاری دید دائمی، درد گردن و شانه یا اختلال خواب همراه است، ارزیابی تخصصی لازم است. در کلینیک هویزه، ارزیابی ارگونومی محیط کار و درمان تنشی عضلانی ناشی از آن ارائه می‌شود.
توجه: برای ارزیابی ارگونومی محیط کار خود با کلینیک فیزیوتراپی هویزه تماس بگیرید. شماره تماس ۰۹۱۲۳۲۱۳۰۸۶.