گردندرد یکی از شایعترین شکایات کارمندان اداری و کاربران رایانه است که در سالهای اخیر رو به افزایش بوده است. علت اصلی این مشکل، نگهداشتن طولانیمدت سر در وضعیت غیرطبیعی به نام «سر به جلو» (Forward Head Posture) است که در آن سر بهتدریج از روی شانهها به سمت جلو حرکت میکند و فشار زیادی به عضلات پشت گردن وارد میشود. هرچه سر بیشتر به جلو برود، گیرایش معادل چند کیلوگرم وزن اضافی روی ستون فقرات گردنی ایجاد میکند.
خبر خوب این است که گردندرد اداری معمولاً مکانیکی است و با اصلاح ارگونومی محیط کار و انجام منظم چند تمرین ساده، بهطور چشمگیری قابل پیشگیری و درمان است. در این مقاله، علل، نشانهها و رویکرد فیزیوتراپی هویزه برای مدیریت این مشکل را مرور میکنیم.
علل این مشکل چیست؟
علت اصلی گردندرد در کارمندان، وضعیت نامناسب سر و گردن هنگام کار با رایانه است. مانیتور پایینتر از سطح چشم، کیبورد و موس نامناسب و صندلی بدون پشتی مناسب، از عوامل مهم هستند. استفاده از گوشی هوشمند و خیره شدن طولانی به صفحه نمایش، به این مشکل دامن میزند. در کنار این موارد، استرس شغلی و تنش عضلانی، ضعف عضلات عمقی گردن و کمتحرکی نیز از دیگر علل شایع محسوب میشوند.
نشستن طولانی همچنین باعث کاهش جریان خون به عضلات گردن و تجمع اسید لاکتیک میشود که درد و خستگی مزمن را به دنبال دارد. در برخی موارد، آرتروز مفاصل فاست گردن یا دیسک گردن نیز میتواند زمینهساز درد باشد که نیاز به ارزیابی دقیق دارد.
نشانهها کدامند؟
درد مبهم یا سوزشی در ناحیه پشت گردن و شانهها، سفتی صبحگاهی گردن، کاهش دامنه حرکتی هنگام چرخاندن سر و سردردهای تنشی — بهویژه در ناحیه پسسر — از نشانههای اصلی هستند. بسیاری از بیماران از احساس خستگی سریع عضلات پشت گردن هنگام کار و همچنین صدای خفیف تقتق هنگام حرکت شکایت دارند.
در موارد فشار عصبی (مثلاً دیسک گردن)، ممکن است درد به بازو کشیده شود و با بیحسی، گزگز یا ضعف عضلانی همراه باشد. در این حالت مراجعه فوری به پزشک ضروری است.
فیزیوتراپی چگونه کمک میکند؟
فیزیوتراپیستهای کلینیک هویزه ابتدا با ارزیابی کامل وضعیت بدن، دامنه حرکتی گردن و تستهای عصبی، علت دقیق درد را مشخص میکنند. سپس یک برنامه درمانی شخصیسازیشده شامل دستدرمانی برای آزادسازی عضلات سفت، تمرینات کششی عضلات ذوزنقه و SCM، و تقویت عضلات عمقی گردن طراحی میشود.
در فاز حاد، از موجدرمانی TENS، گرمادرمانی و لیزر برای کاهش درد استفاده میشود. سپس تمریناتی مانند «چانه به داخل» (Chin Tuck)، کشش ملایم گردن و تقویت عضلات پشت شانه به بیمار آموزش داده میشود. آموزش ارگونومی صحیح محیط کار، تنظیم ارتفاع مانیتور و انتخاب صندلی مناسب، بخش مهمی از درمان است که در کلینیک هویزه بهصورت تخصصی ارائه میشود.
تمرینات مفید
تمرین «چانه به داخل»: نشسته، چانه را بهآرامی به سمت عقب بکشید (مانند ایجاد چانه دوتایی)، ۵ ثانیه نگه دارید و ۱۰ بار تکرار کنید. کشش جانبی گردن: سر را بهآرامی به سمت شانه متمایل کنید و ۲۰ ثانیه نگه دارید، هر طرف ۳ بار. فشردن کتفها: شانهها را به عقب و پایین بکشید، ۵ ثانیه نگه دارید و ۱۵ بار تکرار کنید. این تمرینات را هر ۲ ساعت در طول کار تکرار کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر گردندرد شما با بیحسی یا ضعف بازو، افتادن اشیاء از دست، اختلال تعادل یا کنترل ادرار همراه است، فوراً به پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر درد پس از ۲ هفته درمان محافظهکارانه بهبود نیافت، یا پس از ضربه یا تصادف رخ داده است، ارزیابی پزشکی ضروری است.
این محتوا جنبه آموزشی دارد و جایگزین ویزیت پزشک نیست. در کلینیک فیزیوتراپی هویزه، ارزیابی و درمان گردندرد کارمندان در جلسات ۴۵ دقیقهای ارائه میشود. برای رزرو نوبت با شماره ۰۹۱۲۳۲۱۳۰۸۶ تماس بگیرید.